Một hành trình trở về quá khứ rực lửa
Bước qua cổng chính Bảo tàng Quang Trung, du khách sẽ cảm nhận được bầu không khí trang nghiêm, thiêng liêng nhưng đầy cuốn hút. Không gian trưng bày bên trong tại khu trưng bày được sắp xếp khoa học, sinh động với hàng trăm hiện vật cổ có giá trị về lịch sử – quân sự – văn hóa – đời sống, phản ánh chân thực thời kỳ Tây Sơn dựng nghiệp, chống ngoại xâm và xây dựng đất nước.
Hiện nay, Bảo tàng đang bảo quản và trưng bày hơn 11.000 hiện vật, trong đó có hàng trăm cổ vật gắn liền trực tiếp với chiến công oanh liệt của Nghĩa quân Tây Sơn như vũ khí, binh giáp, trống trận, ngựa gỗ, vật dụng sinh hoạt, sắc phong, ấn tín, y phục, thư tịch cổ, cùng nhiều hiện vật khai quật được tại các địa điểm liên quan đến căn cứ và chiến trận của nghĩa quân.
Bộ sưu tập vũ khí cổ – sức mạnh của nghĩa binh Tây Sơn
Một trong những khu vực hấp dẫn và được nhiều du khách quan tâm nhất tại Bảo tàng là khu trưng bày vũ khí cổ của nghĩa quân Tây Sơn. Tại đây, người xem có thể chiêm ngưỡng hàng chục loại binh khí như: Gươm, kiếm, giáo, mác, kích, chùy làm bằng sắt, đồng được rèn thủ công tinh xảo, mang đậm dấu ấn thủ công truyền thống. Cung tên, nỏ với cơ chế bắn nhanh, xa – thể hiện kỹ thuật quân sự tiến bộ thời đó. Đặc biệt là trống trận Tây Sơn – được làm bằng da trâu căng trên mặt tang gỗ, từng vang dội trên chiến địa, truyền lệnh và khích lệ quân sĩ xông pha.
Các hiện vật này không chỉ phản ánh khả năng chế tạo vũ khí của người Việt thế kỷ XVIII, mà còn cho thấy tầm vóc chiến lược và sức mạnh quật cường của nghĩa quân áo vải dưới trướng Nguyễn Huệ.
Bộ áo bào và y phục triều Tây Sơn – tinh thần dân tộc thấm trong từng đường chỉ
Một điểm nhấn khác khiến du khách không khỏi trầm trồ là bộ sưu tập y phục triều Tây Sơn, đặc biệt là những mẫu phục trang được phục dựng lại theo tài liệu cổ và truyền thuyết dân gian: Long bào của Hoàng đế Quang Trung, áo chiến bào của các tướng lĩnh Tây Sơn, với sắc đỏ chủ đạo, thêu rồng – phụng – hổ – lân uy nghi. Áo lính, áo dân binh, khăn vấn đầu, giày vải tái hiện hình ảnh dân quân Tây Sơn: đơn sơ nhưng quyết liệt, giản dị nhưng can trường.
Không chỉ là hiện vật trưng bày, các bộ y phục này còn được sử dụng trong các hoạt động tái hiện lễ hội Tây Sơn – Tam Kiệt, giúp khách tham quan hòa mình vào bối cảnh lịch sử cách đây hơn 200 năm.
Ấn tín và sắc phong – chứng tích của nền chính trị độc lập, tự chủ
Một hiện vật đặc biệt quý giá đang được trưng bày trang trọng là ấn tín triều Tây Sơn và các bản sắc phong còn nguyên vẹn, phản ánh quyền lực tối cao của triều đình Tây Sơn và chính sách đãi ngộ hiền tài, tôn trọng nhân sĩ. Ấn vàng, ấn đồng khắc chữ Hán như “Tây Sơn Vương ấn”, “Quang Trung Hoàng đế chi bảo” – khẳng định tính chính danh và độc lập của nhà nước Tây Sơn. Các sắc phong thần linh, quan lại, dân binh có công được viết trên lụa, giấy dó, còn rõ nét mực và dấu ấn son – giúp hậu thế hiểu thêm về thể chế nhà nước thời Tây Sơn. Đây là những hiện vật cực kỳ hiếm gặp, có giá trị lịch sử và khảo cổ cao, được các nhà nghiên cứu đánh giá là di sản tư liệu quý giá tầm quốc gia.
Trống đồng, đồ gốm, gương đồng – dấu tích văn hóa Việt xưa
Ngoài hiện vật quân sự, chính trị, Bảo tàng còn lưu giữ nhiều hiện vật gắn với đời sống văn hóa của cư dân thời Tây Sơn: Trống đồng cổ có hoa văn mặt trời, chim lạc, được phát hiện tại các vùng căn cứ khởi nghĩa; Đồ gốm men lam, men ngọc dùng trong sinh hoạt và tế lễ; Gương đồng chạm hình long phụng, thể hiện sự giao thoa giữa văn hóa dân gian và cung đình.
Những hiện vật này giúp khách tham quan hình dung rõ hơn về một triều đại giàu bản sắc, biết kế thừa và phát huy văn hóa dân tộc, đồng thời tạo ra một “bản sắc Tây Sơn” riêng biệt, độc đáo.
Trải nghiệm lịch sử qua công nghệ tương tác và trình diễn
Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày hiện vật, Bảo tàng Quang Trung còn đầu tư vào trình chiếu 3D, công nghệ thực tế ảo, thuyết minh tự động, trình diễn mô phỏng trận đánh Ngọc Hồi – Đống Đa, để thu hút du khách quốc tế và giới trẻ.
Các chương trình như: Trải nghiệm mặc áo lính Tây Sơn; Tập trận với trống lệnh; Chụp ảnh với ấn tín Quang Trung; Thuyết minh đa ngữ… đã biến Bảo tàng trở thành điểm đến du lịch văn hóa – lịch sử hấp dẫn hàng đầu miền Trung.
.jpg)
Lời mời gọi du khách bốn phương
Với hệ thống hiện vật phong phú, độc đáo và giàu giá trị lịch sử, Bảo tàng Quang Trung không chỉ là nơi tưởng niệm anh hùng dân tộc, mà còn là trung tâm giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy tự hào dân tộc cho mọi thế hệ người Việt và bạn bè quốc tế.
Nếu bạn là người yêu lịch sử, mê khám phá văn hóa, hay đơn giản là muốn sống lại không khí hào hùng của một thời “áo vải dựng cơ đồ”, thì Bảo tàng Quang Trung chính là điểm đến không thể bỏ qua khi ghé thăm Bình Định.
Hãy đến để chiêm ngưỡng, để thấm nhuần, để tự hào về một triều đại huy hoàng đã làm rạng danh đất nước! Bảo tàng Quang Trung – nơi lưu giữ linh hồn Tây Sơn, nơi hội tụ hồn thiêng sông núi Việt Nam.
VĂN PHONG