Đền thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân – Nữ tướng kiệt xuất thời Tây Sơn
Đô đốc Bùi Thị Xuân là một trong những nữ tướng hiếm hoi và kiệt xuất của lịch sử Việt Nam. Sinh ra tại vùng đất Bình Định, bà sớm bộc lộ tinh thần dũng cảm, tài năng võ nghệ và lòng yêu nước nồng nàn. Khi phong trào Tây Sơn khởi nghĩa, bà cùng chồng là Tổng trấn Trần Quang Diệu vào sinh ra tử, lập nhiều chiến công lừng lẫy, góp phần làm nên những chiến thắng vang dội chống quân Xiêm, quân Thanh.
Đền thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân tọa lạc tại thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định cũ, nay thuộc xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai. Công trình được Nhà nước đầu tư xây dựng khang trang, mang kiến trúc bề thế, hài hòa với cảnh quan thiên nhiên. Các hạng mục được quy hoạch đồng bộ gồm cổng tam quan, sân hành lễ rộng rãi, chính điện uy nghi, nhà bia tưởng niệm và khuôn viên cây xanh thoáng mát.
Bên trong chính điện, tượng thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân được tạc uy nghi, ánh mắt kiên cường như vẫn hiên ngang trước gió, gợi nhớ hình ảnh người nữ tướng xông pha nơi trận mạc. Các bức phù điêu, hoành phi, câu đối được chạm khắc tinh xảo, ca ngợi đức độ và chiến công của bà.
Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng – Danh tướng trung liệt
Cách đền thờ Bùi Thị Xuân chỉ vài km về hướng Nam, tại xã Tây Phú, huyện Tây Sơn cũ, nay là xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai, là đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng. Ông là một trong những vị tướng tài giỏi bậc nhất của nhà Tây Sơn, nổi tiếng với tài dụng binh và sự trung nghĩa. Cùng với Quang Trung – Nguyễn Huệ, Trần Quang Diệu và Bùi Thị Xuân, ông đã góp phần quan trọng vào công cuộc thống nhất đất nước, đánh tan nhiều cuộc xâm lược.
Nhằm tri ân công lao của ông, Nhà nước đã đầu tư kinh phí để xây dựng đền thờ Võ Văn Dũng với quy mô khang trang theo lối kiến trúc cổ, gồm các hạng mục: Sân đậu xe, tường rào, cổng tam quan, sân đón, nhà quản lý, nhà diễn võ, bức bình phong, nhà vọng cảnh, nhà bia, sân hành lễ, đền thờ, đường nội bộ; hệ thống cây xanh - thảm cỏ - cấp thoát nước, hệ thống điện chiếu sáng, nội thất. Các hạng mục kết nối hài hòa tạo nên quy mô trang trọng cho khu đền thờ. Công trình càng được nâng cao giá trị khi có thế “tọa sơn”, phía sau và hai bên được bao bọc bởi dãy núi với những rừng cây, trước mặt là cánh đồng rộng, thoáng đẹp, với tổng kinh phí xây dựng hơn 15 tỉ đồng từ nguồn ngân sách và các nguồn xã hội hóa. Trong chính điện, tượng thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng được đặt trang nghiêm, thể hiện thần thái cương trực, quả cảm.
Ngoài giá trị tâm linh, đền thờ còn là địa chỉ giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ, nơi người dân và du khách thắp hương tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn.
Giá trị văn hóa – du lịch kết nối hai di tích
Với vị trí cách nhau chỉ vài km, đền thờ Bùi Thị Xuân và đền thờ Võ Văn Dũng tạo thành một tuyến tham quan lịch sử – văn hóa đặc sắc tại vùng đất Tây Sơn. Du khách có thể kết hợp hành trình viếng thăm cả hai di tích trong cùng một ngày, vừa chiêm ngưỡng kiến trúc, vừa tìm hiểu về những trang sử hào hùng của dân tộc.
Không chỉ có giá trị lịch sử, hai ngôi đền còn gắn liền với các lễ hội truyền thống, ngày giỗ tưởng niệm, thu hút đông đảo nhân dân và khách thập phương. Đây cũng là dịp để du khách hòa mình vào không khí trang nghiêm, thiêng liêng và ấm áp nghĩa tình của người dân Tây Sơn.
Lời mời gọi từ mảnh đất Tây Sơn linh thiêng
Nếu có dịp đặt chân đến Tây Sơn – Gia Lai, xin đừng chỉ đi qua mà hãy dừng lại đôi chút, ghé thăm đền thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân và đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng, để lắng lòng trước những câu chuyện bi hùng, để gửi gắm niềm tri ân tới những con người đã sống và hy sinh cho dân tộc.
Tây Sơn không chỉ là miền đất võ, mà còn là vùng đất của ký ức lịch sử và tinh thần quật cường bất diệt, đang chờ đón những bước chân trân quý của những ai yêu nước và yêu lịch sử.
VĂN PHONG